RZECZOWNIK – DAS SUBSTANTIV

W języku niemieckim występują 2 rodzaje rzeczowników:

Męski – Maskulinum (m) – der

Żeński – Femininum (f) – die

Nijaki – Neutrum (n) – das

Rzeczowniki odmieniają się przez rodzaje, liczby, przypadki. Odmiana rzeczownika przez przypadki odbywa się dzięki odmianie rodzajnika. W liczbie mnogiej wszystkie rzeczowniki, bez względu na rodzaj mają tylko jeden rodzajnik „die”. Rozróżniane są trzy odmiany rzeczownika.

1. Deklinacja słaba – die schwache Deklination

Należą do niej przede wszystkim rzeczowniki rodzaju żeńskiego oraz niewielka ilość rzeczowników rodzaju męskiego.

Charakterystyczna dla tej odmiany jest końcówka „– n” lub „-en” oraz brak przegłosu w liczbie mnogiej.

Rodzaj żeński
l. pojedyńcza                l. mnoga
1.die Lampe                die Lampen
2. der Lampe                der Lampen
3. der Lampe                den Lampen
4. die Lampe                die Lampen

Rodzaj męski
l. pojedyńcza                l. mnoga
1. der Herr                die Hercen
2. des Herrn                der Herren
3. dem Herrn                den Herren
4. den Herrn                die Herren

2. Odmiana mocna – die starke Deklination

Do tej deklinacji należy większość rzeczowników rodzaju męskiego, nijakiego oraz około 30 rzeczowników rodzaju żeńskiego (dieTochter, die Nacht). Charakterystyczną dla tej odmiany jest końcówka „-s” lub”-es” w 2 przypadku l.poj dla rodzaju męskiego i nijakiego oraz końcówki „-e”, „-er”, „-s” lub brak końcówki w liczbie mnogiej.

l. pojedyńcza – Singular
r.męski        r. żeński        r. nijaki
1 der Schüler        die Hand        das Heft
2. des Schülers    der Hand        des Heftes
3. dem Schüler    der Hand        dem Heft
4. den Schüler        die Hand        das Heft

l. mnoga – Plural
1.die Schüler        die Hände        die Hefte
2.der Schüler        der Hände        der Hefte
3.den Schülern    den Händen        den Heften
4. die Schüler        die Hände        die Hefte

Rzeczowniki pochodzenia obcego jak: das Hotel, das Auto, das Restaurant, das Kino, der Park, der Tourist, der Polizist, der Chef posiadają w 2. przypadku l.poj. oraz we wszystkich przypadkach l.mnogiej koncówkę „-s”.

3. Odmiana nieregularna – die unregelmäßige Deklination

Należą do niej niektóre rzeczowniki rodzaju męskiego i nijakiego odmieniające się w l. poj. wg deklinacji mocnej - końcówka –(e)s w 2. przypadku, a w l. mnogiej wg deklinacji słabej – końcówka –(e) n.

l. pojedyńcza                l. mnoga
r.męski        r. nijaki
1. der Organismus    das Auge    die Organismen, die Augen
2. des Organismus    des Auges    der Organismen, der Augen
3. dem Organismus    dem Auge    den Organismen, den Augen
4. den Organismus    das Auge    die Organismen, die Augen

Wszystkie rzeczowniki w j. niemieckim pisane są dużą literą.